Psychoterapia psychodynamiczna

Psychoterapia psychodynamiczna koncentruje się na lepszym rozumieniu wewnętrznego świata człowieka – jego emocji, potrzeb, sposobu przeżywania siebie i innych oraz powtarzających się wzorców funkcjonowania. Pozwala wspólnie przyglądać się tym doświadczeniom i stopniowo lepiej rozumieć ich znaczenie oraz powiązane z nimi mechanizmy, prowadząc w ten sposób do zmiany.

Na czym koncentruje się psychoterapia psychodynamiczna?

W terapii kluczowe miejsce zajmują emocje, relacje z innymi osobami oraz powtarzające się sposoby reagowania i funkcjonowania.

W czasie spotkań przyglądamy się między innymi:

• temu, co dzieje się w relacjach z ważnymi osobami – powtarzającym się schematom w związkach i innych relacjach;
• postrzeganiu siebie i innych;
• sposobowi przeżywania i regulowania emocji;
• wewnętrznym konfliktom, potrzebom i lękom;
• doświadczeniom z przeszłości i ich znaczeniu dla obecnego funkcjonowania;
• temu, co dzieje się w relacji terapeutycznej.

Istotne jest również zauważanie tego, co może być trudne do uświadomienia lub nazwania. Nie chodzi o poszukiwanie jednej przyczyny wszystkich problemów, lecz o stopniowe budowanie bardziej spójnego rozumienia własnych doświadczeń i sposobu funkcjonowania.

Relacja terapeutyczna

W psychoterapii psychodynamicznej ważnym źródłem informacji jest sama relacja między pacjentem a terapeutą.

Sposób, w jaki pacjent doświadcza terapeuty i reaguje na jego pytania, zainteresowanie, granice czy sposób rozumienia, może ujawniać charakterystyczne dla niego sposoby przeżywania relacji.

Relacja terapeutyczna stwarza możliwość bezpiecznego przyglądania się własnym reakcjom oraz temu, jak nadajemy znaczenie zachowaniom innych osób. Dzięki temu można rozpoznawać wzorce, które mogą powtarzać się również poza gabinetem, i w ten sposób rozwijać bardziej elastyczne sposoby funkcjonowania.

Psychoterapia a zmiana

Celem psychoterapii nie jest wymazanie trudnych emocji ani całkowita zmiana osobowości.

Chodzi raczej o rozwijanie większej świadomości własnych przeżyć oraz możliwości bardziej elastycznego reagowania. Dzięki temu można stopniowo lepiej radzić sobie z trudnymi emocjami, budować bardziej stabilne relacje i zmieniać utrwalone wzorce funkcjonowania.

Psychoterapia zaburzeń osobowości

Jednym z obszarów mojej pracy są zaburzenia osobowości oraz utrwalone trudności w funkcjonowaniu emocjonalnym i interpersonalnym.

Mogą one przejawiać się między innymi w sposobie budowania bliskich relacji, przeżywania emocji, postrzegania siebie i innych osób czy reagowania na odrzucenie, bliskość, krytykę lub konflikt.

Osoba może jednocześnie bardzo potrzebować bliskości i obawiać się jej. Może silnie reagować na zachowania innych, długo przeżywać konflikty albo mieć trudność z określeniem, czego właściwie chce i potrzebuje.

W takich sytuacjach terapia koncentruje się nie tylko na zmniejszeniu objawów, ale również na głębszym rozumieniu sposobu funkcjonowania osobowości i relacji.

Trudności te mogą obejmować między innymi:

• niestabilne lub konfliktowe relacje;
• trudności w tworzeniu i utrzymywaniu bliskich związków;
• silny lęk przed odrzuceniem lub utratą relacji;
• trudności w regulowaniu emocji i gwałtowne zmiany nastroju;
• poczucie pustki lub wewnętrznego chaosu;
• nieumiejętność określenia własnych potrzeb i uczuć;
• niestabilny obraz siebie oraz powtarzające się problemy w relacjach zawodowych.

Terapia Skoncentrowana na Przeniesieniu (TFP)

W pracy z osobami doświadczającymi trudności w obszarze osobowości wykorzystuję również założenia TFP – Terapii Skoncentrowanej na Przeniesieniu (Transference-Focused Psychotherapy).

TFP jest podejściem wywodzącym się z psychoterapii psychodynamicznej, opartym na psychoanalitycznej teorii osobowości Otto Kernberga. Szczególną uwagę zwraca na sposób, w jaki człowiek doświadcza siebie i innych oraz na powtarzające się wzorce relacyjne.

Ważnym elementem pracy jest obserwowanie tego, jak różne sposoby przeżywania siebie i innych pojawiają się w relacji terapeutycznej. Pozwala to stopniowo lepiej rozumieć stany, które mogą być trudne do pogodzenia – na przykład sytuacje, w których ta sama osoba może być w jednym momencie przeżywana jako bardzo bliska i ważna, a w innym jako zagrażająca, odrzucająca czy wroga.

Relacja terapeutyczna staje się w ten sposób przestrzenią do rozpoznawania własnych sposobów przeżywania siebie i innych, rozumienia ich znaczenia oraz stopniowego rozwijania bardziej zintegrowanego i elastycznego sposobu funkcjonowania.

Co może się dzięki temu zmieniać?

Zmiana w psychoterapii zwykle nie polega na tym, że trudne emocje całkowicie znikają. Chodzi raczej o możliwość lepszego ich rozumienia, rozpoznawania i regulowania oraz o zwiększenie swobody w wyborze własnej reakcji.

Może to oznaczać:

• większą stabilność emocjonalną;
• lepsze rozumienie własnych potrzeb i uczuć;
• bardziej spójny obraz siebie;
• większą zdolność dostrzegania własnej perspektywy oraz perspektywy innych osób;
• mniej powtarzających się niekorzystnych wzorców w relacjach;
• większą swobodę w budowaniu bliskości;
• lepsze funkcjonowanie w relacjach i pracy;
• zmniejszenie nasilenia objawów i związanego z nimi cierpienia.

Zmiana jest procesem indywidualnym. Jej zakres i tempo zależą między innymi od rodzaju i nasilenia trudności, historii życia oraz możliwości i gotowości do pracy terapeutycznej.

Jak wygląda psychoterapia?

Sesja indywidualna trwa 50 minut. Spotkania odbywają się zazwyczaj raz lub dwa razy w tygodniu.

Pierwszym etapem są konsultacje, podczas których rozmawiamy o zgłaszanych trudnościach, ich historii oraz oczekiwaniach wobec terapii.

Konsultacje pozwalają również ocenić, czy psychoterapia psychodynamiczna, a w określonych przypadkach podejście TFP, będzie odpowiednią formą pracy.

Jeżeli wspólnie zdecydujemy o rozpoczęciu terapii, ustalamy jej zasady, częstotliwość spotkań oraz sposób pracy.

Ważnym elementem procesu terapeutycznego są stałość i regularność spotkań. Pozwalają one stopniowo budować relację terapeutyczną i przyglądać się zmianom zachodzącym w funkcjonowaniu.

Nie trzeba mieć postawionej diagnozy, aby zgłosić się na konsultację. Wspólnie przyjrzymy się doświadczanym problemu i zdecydujemy, jaka forma pomocy będzie odpowiednia.

Psychoterapia nie daje obietnicy całkowitego usunięcia trudności. Pozwala jednak lepiej rozumieć siebie i swój sposób funkcjonowania, a dzięki temu stopniowo wprowadzać zmiany. Z czasem przynosi to ulgę, zwiększa elastyczność w podejmowaniu decyzji, daje szansę na poprawę relacji, zmniejszenie objawów i pozwala pełniej czerpać satysfakcję z życia.